Yatırım Fizibilitesi

Yatırım fizibilitesi, yatırım fikrini talep, teknik kapasite, maliyet, finansman ve risk verileriyle sınayan karar çalışmasıdır. Progem Danışmanlık; özel sektör, organize sanayi bölgeleri ve kamu kurumları için bu verileri birbirine bağlı hesaplama ve rapor yapısında değerlendirir.

Hangi yatırım kararını destekler?

Yeni tesis kurmak, mevcut kapasiteyi artırmak, altyapıyı yenilemek veya farklı teknolojiye geçmek aynı veri setiyle değerlendirilemez. Çalışma başında karar sahibi, hizmet düzeyi, yatırım yeri, değerlendirme dönemi ve karşılaştırılacak seçenekler belirlenir.

Analiz zinciri

Talep ve teknik kapasite

Talep araştırması müşteri veya kullanıcı gruplarını, mevcut seçenekleri ve erişilebilir pazarı inceler. Teknik kapasite; vardiya, mevsimsellik, bakım, verim ve personel koşullarıyla ilişkilendirilir. Kurulu kapasite ile satılabilir üretim veya fiilî hizmet miktarı ayrı gösterilir.

Yatırım ve işletme maliyeti

Yer, yapı, makine, bağlantı, devreye alma, yenileme ve işletme sermayesi ihtiyaçları kapsam ve tarih bilgisiyle kaydedilir. Tekliflerin teslim, montaj, vergi, kur ve kapasite kabulleri aynı karşılaştırma tabanına getirilir. Enerji ve bakım gibi giderler teknik tüketim miktarları üzerinden hesaplanır.

Finansal analiz

Yatırımın ve özkaynağın nakit akımları, finansman yapısı dikkate alınarak ayrı izlenir. Gelir, gider, vergi, işletme sermayesi ve borç ödemelerinin zamanlaması finansman ihtiyacını belirler. Net bugünkü değer, iç kârlılık oranı ve geri ödeme süresi uygunluk koşullarıyla birlikte yorumlanır. Her proje için geçerli tek bir kabul oranı kullanılmaz.

Ekonomik analiz

Toplumsal değerlendirme gereken projelerde analiz sınırı ve etkilenen gruplar belirlenir. Ekonomik analiz, pazar araştırmasından farklı olarak kaynakların fırsat maliyetini ve proje nedeniyle oluşan toplumsal etkileri ele alır. Finansal gelir ile ekonomik fayda ayrı kaydedilir; aynı etki iki kez sayılmaz.

İzinler ve uygulama sorumlulukları

Yatırımın yeri, faaliyeti ve teknik kapsamına göre gerekli izinler, yasal yükümlülükler ve ilgili idarelerin belge talepleri inceleme kapsamına alınır. Yatırımın uygulanması ve işletilmesinde görev, yetki, organizasyon ve personel sorumlulukları tanımlanır; kurumlar arası bağımlılıklar uygulama takvimine bağlanır.

Risk ve karar

Tek değişken duyarlılığı, birlikte değişen koşulların senaryoları ve uygulama riskleri ayrı incelenir. Sonuç; seçilen alternatifin gerekçesini, kritik varsayımları ve hangi koşullarda yatırım kararının değişebileceğini açıklar.

Yatırımcı türüne göre çalışma kapsamı

• Özel sektör: Erişilebilir talep, rekabet, kapasite artışı, işletme sermayesi ve finansman ihtiyacı.
• OSB ve sanayi sitesi: Katılımcı talebi, altyapı etapları, hizmet kapasitesi, maliyet paylaşımı ve işletme düzeni.
• Kamu ve yerel yönetim: Hizmet ihtiyacı, alternatifler, ekonomik fayda ve uzun dönem işletme bütçesi.
• Banka değerlendirmesi: Nakit üretimi, borç servis takvimi, ödeme kapasitesi ve olumsuz senaryolar; kapsam ilgili finans kuruluşunun belge talepleriyle eşleştirilir.
• Ajans veya destek başvurusu: Yatırım analizinin sonuçları, ilgili çağrının kapsamı ve başvuru belgeleriyle ilişkilendirilir.

Teslim kapsamı nasıl tanımlanır?

Teklifte rapor formatı, hesaplama dosyası, saha çalışması, teknik etütler, kaynak belgeler ve revizyon kapsamı ayrı belirtilir. Karar veren kişi rapordaki bir sonucun hangi veri ve hesaplamadan geldiğini izleyebilmelidir.

Kapsam karşılaştırması ve teslim kontrol listesi üzerinden başlangıç belgelerini hazırlayabilir, yatırım kararı ile destek başvurusunun ayrımını inceleyebilirsiniz.

Resmî kurum yayınlarında çalışma örnekleri

AHİKA’nın yayımladığı 2019 Aksaray Tarıma Dayalı İhtisas OSB raporu, Progem’in Aksaray Ticaret ve Sanayi Odası adına hazırladığı çalışmayı belgelendirir. Raporda talep, yer seçimi, teknik tasarım ve finansman başlıkları bulunur. Aksaray raporunu kurum arşivinden okuyun.

Gaziantep Ticaret Borsasının yayımladığı Kasım 2021 Akredite Bal Analiz Laboratuvarı fizibilitesi, Borsa ile Progem’in iş birliğiyle hazırlanmıştır. Belgede saha görüşmeleri, üretici anketleri ve yatırım alternatifleri ele alınır. Gaziantep raporunu kurum arşivinden okuyun.

Fethiye Ticaret ve Sanayi Odasının 9 Mart 2022 tarihli haberinde, fuar alanı ve kongre merkezi fizibilitesinin Progem tarafından hazırlandığı ve sonuçlarının toplantıda sunulduğu belirtilir. Fethiye Ticaret ve Sanayi Odasının duyurusunu okuyun.

Ankara Kalkınma Ajansı arşivindeki 2020 tarihli Polatlı soğan işleme, paketleme ve depolama fizibilitesi, Progem tarafından Polatlı Ticaret Odası adına hazırlanmıştır. Çalışmada talep, kapasite ve tesis seçenekleri ele alınır. Polatlı raporunu kurum arşivinden okuyun.

Bu örneklerin belgelenen çıktısı fizibilite raporudur. Tesisin kurulması ve işletme sonuçları ayrı uygulama aşamalarıdır.

Yatırımın yerini, konusunu ve karar ihtiyacını paylaşın.