IPARD III kapsamındaki Kırsal Alanda Kamu Altyapı Yatırımları (M6), kırsal hizmet altyapısı projelerini değerlendiren kamu idareleri için ayrı bir hazırlık konusudur. Yatırımın destek kapsamına uygunluğu, hizmet ihtiyacını karşılaması ve işletme döneminde sürdürülebilmesi birlikte ele alınır. Programda yer alan bir imkânın, belirli bir projenin tüm harcamalarını otomatik karşılayacağı varsayılmaz.
2026 takvimi ile başvuru çağrısını ayırmak
TKDK’nın 2026 Yılı Çağrı Takvimi, M6 için temmuz ayında çağrı ilanı, ağustos–kasım döneminde başvuru ve 156 milyon avro destek bütçesi planını göstermektedir. Aynı belgenin dipnotu, çağrı ilanının Avrupa Komisyonu yetki devri kararını takiben yayımlanacağını belirtir. Belge ayrıca her tedbir için yayımlanacak çağrı ilanının esas olduğunu açıklar.
Bu tarih ve tutarlar takvim belgesindeki planı ifade eder. Başvuru hazırlığında ilgili çağrı ilanının numarası, yayımlanma tarihi, başvuru dönemi ve rehber sürümü kaydedilir. Takvimdeki bir ayın gelmiş olması tek başına başvuruların açıldığını veya bir projenin destek hakkı kazandığını göstermez. Güncel ilanlar için TKDK’nın resmî duyuruları esas alınır.
TKDK’nın 12 Eylül 2025 tarihli açıklaması, M6 kapsamındaki inşaat ve mal alımı ihalelerinin PRAG kurallarına göre MFİB tarafından yürütülmesine yönelik mutabakatı duyurmuştur. Proje takviminde ihale hazırlığı ve ilgili kurumların görevleri, uygulanacak güncel çağrı ve sözleşme belgelerine göre netleştirilir.
Başvuru sahibi, proje yeri ve harcama uygunluğu
İlk dosya, başvuracak idarenin hukuki statüsünü, hizmet sorumluluğunu, yatırım yerini ve mülkiyet veya kullanım hakkını gösterir. Başvuru sahibi ile işletmeci farklıysa aralarındaki görev, mali yükümlülük ve varlık kullanım ilişkisi açıklanır. Yararlanıcı türü, kırsal alan tanımı ve uygun faaliyet koşulları ilgili çağrıyla karşılaştırılır.
Bir projenin kamu hizmeti niteliği taşıması tek başına bütün bileşenlerini uygun gider yapmaz. Yapım işi, ekipman, proje hazırlığı, bağlantı işleri ve diğer giderler tek tek listelenir. Destek kapsamı dışında kalan kalemler yatırımın toplam maliyetinden çıkarılmaz; hangi kaynaktan karşılanacağı gösterilir. Vergilerin ve önceden yapılan harcamaların durumu da ilgili belgeler üzerinden belirlenir.
Altyapı ihtiyacını ölçülebilir hizmete çevirmek
Fizibilite, mevcut hizmet düzeyiyle başlar. Kullanıcı sayısı, mevcut kapasite, arıza ve kesinti kayıtları, bakım ihtiyacı ve hizmetin erişemediği alanlar belirlenir. Yeni yatırım; bakım-onarım, mevcut sistemi iyileştirme ve kademeli kapasite seçenekleriyle karşılaştırılır. Destek alabilmek amacıyla kapasiteyi büyütmek yerine hizmet ihtiyacına uygun çözüm aranır.
| İncelenecek altyapı ihtiyacı | Fizibilite verisi | İşletme dönemindeki konu |
|---|---|---|
| Yol ve erişim | Güzergâh, kullanıcılar, mevsimsel erişim sorunu ve alternatif çözüm | Bakım, yenileme ve hizmet sürekliliği |
| Su hizmeti | Su dengesi, mevcut şebeke, kayıp veya kapasite sorunu ve hedef hizmet | Enerji, personel, analiz, bakım ve tahsilat veya bütçe kaynağı |
| Atık hizmeti | Toplanan miktar, hizmet alanı, taşıma ve mevcut tesislerle bağlantı | İşletme gideri, ekipman yenileme ve hizmet sorumluluğu |
| Enerji ihtiyacı | İlgili tesisin tüketim profili ve teknik bağlantı koşulları | Üretim-tüketim eşleşmesi, bakım ve yenileme |
Bu tablo teknik hazırlık başlıklarını gösterir. Her başlığın ve alt bileşenin M6 kapsamındaki uygunluğu, uygulanacak çağrının faaliyet ve harcama listesiyle ayrıca eşleştirilir.
Hibe oranı ile idarenin nakit ihtiyacı farklıdır
Destek hesabında toplam yatırım, uygun harcama, uygulanabilir destek oranı ve azami tutar ayrı gösterilir. Program veya çağrı bütçesi başvuru başına alınabilecek tutar değildir. Gelir getirici faaliyet sınıflandırması ve destek oranı ilgili belge üzerinden belirlenir; her altyapı projesine tek bir oran uygulanmaz.
Yapım ve ekipman ödemeleri ile destek tahsilatının tarihleri aynı nakit planına yerleştirilir. Varsa avans, teminat veya ara ödeme koşulları belgelenir. Destek kapsamı dışındaki giderler, fiyat artışı ve ödeme gecikmesi için idarenin finansman kaynağı açıklanır. Bir harcamanın desteklenebilir olması, harcama yapılırken gereken nakdin hazır olduğu anlamına gelmez.
İşletme bütçesi ve toplumsal fayda
İşletme döneminin personel, enerji, bakım ve yenileme giderleri yıllara dağıtılır. Tarife geliri varsa tahsil edilebilir tutar ve kullanıcıların ödeme koşulları incelenir. Gelir üretmeyen hizmette gerekli bütçe aktarımının kaynağı ve sorumlu idare belirlenir. Yatırım desteği, gelecekteki işletme giderlerinin otomatik finansmanı sayılmaz.
Finansal analiz idarenin nakit akışını gösterir. Ekonomik değerlendirme, projeli ve projesiz durum arasındaki gerçek kaynak ve hizmet etkilerini inceler. Hibe veya kamu bütçesi aktarımı kendi başına toplumsal fayda değildir. Zaman tasarrufu, önlenen kayıp veya çevresel etki parasallaştırılacaksa veri, hesap sınırı ve çift sayım kontrolü açıklanır; güvenilir biçimde ölçülemeyen etkiler ayrıca nitel olarak sunulur.
Karar ve başvuru dosyası
İdare için hazırlanacak çalışma; ihtiyaç ve seçenek analizi, yatırım kapsamı, uygunluk eşleştirmesi, teknik belgeler, ihale takvimi, finansman ve işletme planını birleştirir. Böylece proje hem destek koşulları hem de hizmetin devamlılığı açısından değerlendirilebilir. Kırsal altyapı yatırımınızın fizibilite kapsamı için bizimle iletişime geçin.