Biyogaz tesisi fizibilitesi, tesise düzenli olarak ulaşabilecek uygun girdiyi, üretim seçeneğini ve ürünlerin gerçek kullanım imkânını birlikte değerlendirir. Bölgedeki toplam atık miktarı, tesisin kullanabileceği girdi veya elde edeceği enerjiyle aynı değildir. Yatırım kararı, tedarik ve kalite kanıtından başlayarak net gelir ve giderlere uzanan bir modele dayanır.
Tedarik miktarı ve girdi özellikleri
Her girdi için üretici, teslim miktarı, mevsimsellik, taşıma mesafesi, mevcut kullanım ve sözleşme koşulları belirlenir. Yaş kütle, kuru madde ve ilgili teknik özellikler ayrı kaydedilir. Gaz verimi, ölçüm veya uygun teknik çalışmanın hangi girdi ve koşullara ait olduğu açıklanarak kullanılır. Farklı girdilere tek bir gaz verimi uygulanmaz.
Tesise kabul, ön işlem, depolama ve tedarik kesintisi senaryoları teknik kapsamın parçasıdır. Girdinin ücretsiz olduğu varsayılıyorsa bu varsayımın sözleşme dayanağı gerekir; toplama ve taşıma giderleri yine hesaplanır. Atık kabul bedeli öngörülüyorsa bedeli kimin, hangi koşul ve miktar için ödeyeceği belgelenir.
Enerji üretim seçenekleri
Gazın uygun şekilde kullanılması için elektrik ve ısı üretimi, iyileştirme sonrası farklı kullanım veya başka teknik seçenekler proje koşullarına göre karşılaştırılır. Her seçenekte gaz kalitesi, gerekli arıtma ve yardımcı sistemler, bağlantı imkânı ve kullanıcı ihtiyacı belirlenir. Teknik veriler yetkin tasarım ve tedarikçi çalışmalarıyla desteklenir.
| Hesap konusu | Açıklanacak sınır | Gelir veya maliyet etkisi |
|---|---|---|
| Üretilen gaz | Girdi miktarı, gaz verimi, bileşim ve işletme koşulları | Seçilen enerji yoluna beslenen kullanılabilir miktar |
| Elektrik | Brüt üretim, tesis içi tüketim, kayıp ve dışarı verilen miktar | Satılan enerji ile önlenen iç tüketim bedeli ayrı |
| Isı | Üretim, tesis ihtiyacı, taşıma kaybı ve alıcının dönemsel talebi | Fiilen kullanılabilir veya satılabilir ısı |
| Sindirim sonrası ürün ve artıklar | Miktar, nitelik, depolama ve uygulanabilir kullanım/yönetim yolu | Kanıtlanmış satış varsa gelir; işleme ve yönetim giderleri ayrıca |
Aynı gaz hem satılmış gibi hem de bu gazdan üretilen elektrik veya ısıyla birlikte gelir sayılmaz. Elektrik ve ısı birlikte üretiliyorsa her birinin net kullanılabilir miktarı, gerçek talebi ve fiyatı açıklanır. Isı alıcısının yalnız belirli dönemlerde talebi olması yıllık satış miktarını sınırlar.
Artık yönetimi ve yer seçimi
Sindirim sonrası oluşan ürünün tamamı otomatik satılabilir gübre kabul edilmez. Niteliği, işlemi, kullanım koşulları, kabul eden taraf ve taşıma/depolama gereği araştırılır. Satış öngörülüyorsa alıcı ve fiyat dayanağı gerekir. Uygun kullanım sağlanamadığında gereken yönetim maliyeti senaryolarda gösterilir.
Yer seçimi tedarik güzergâhları, enerji bağlantısı, ısı kullanıcısı, arazi hakkı, su ve diğer altyapı ihtiyaçlarıyla değerlendirilir. İzin, çevresel süreç ve bağlantı takvimi ilgili proje koşullarına göre belirlenir.
Yatırım ve nakit akışı
Yatırım bütçesi girdi kabul/ön işlem, ana proses, gaz ve enerji sistemleri, depolama, bağlantı, yardımcı tesisler ve işletmeye alma giderlerini içerir. Personel, girdi, enerji, bakım, sarf, analiz ve artık yönetimi işletme planına yerleştirilir. Büyük bakım ve yenilemeler analiz döneminde zamanlanır.
Nakit akışında yatırım ödemeleri, çalışma sermayesi ihtiyacı, satış tahsilatı ve giderlerin ödeme zamanı gösterilir. Amortismanın nakit çıkışı olmadığı gözetilir; vergi hesabındaki etkisi ilgili finansal modelde ele alınır. Proje ve özkaynak analizleri ayrılarak finansman kalemlerinin iki kez sayılması önlenir.
Geri ödeme süresi, net bugünkü değer ve varsa diğer göstergeler tutarlı dönem ve fiyat varsayımlarıyla hesaplanır. Toplumsal etkiler inceleniyorsa finansal gelir ile gerçek kaynak tasarrufu ayrılır; destek ödemesi tek başına ekonomik fayda değildir. Düşük girdi, azalan gaz verimi, bakım duruşu, düşük enerji fiyatı ve ısı satışının gerçekleşmemesi için sonuçlar karşılaştırılır.
Karar dosyasının hazırlanması
Tedarik ve satış sözleşmeleri, teknik verim dayanakları, enerji ve kütle dengesi, artık yönetimi, bütçe ve dönemsel nakit akışı birbirini desteklemelidir. Bu yapı, hangi varsayımın yatırım sonucunu değiştirdiğini görünür kılar. Biyogaz yatırımınızın fizibilite kapsamı için bizimle iletişime geçin.