KOBİGEL – KOBİ Gelişim Destek Programı, KOSGEB'in KOBİ projelerini çağrılar yoluyla desteklediği programlardan biriydi. KOSGEB'in 2024 Yılı Faaliyet Raporu, programı 2024'te yürürlükten kaldırılan destekler arasında sayar. Bu sayfadaki 2022–2023 çağrı bilgileri tarihsel kayıttır; yeni başvuru hakkı oluşturmaz. KOSGEB 2024 Yılı Faaliyet Raporu, bölüm 5.1.2.
KOBİGEL'i araştıran bir işletme için iki ayrı ihtiyaç vardır: geçmiş çağrının hangi yatırımları kapsadığını anlamak ve bugünkü yatırımına uygun finansman yolunu bulmak. Eski programın şartları yeni destek araçlarına otomatik taşınamaz.
2022–2023 KOBİGEL çağrıları neyi destekliyordu?
2022 sonunda üç farklı çağrı yayımlandı. Son başvuru tarihi 17 Ocak 2023'tü. KOSGEB, 31 Mart 2023'te çağrı sonuçlarını açıkladı. Sonuç duyurusu.
| Tarihsel çağrı | Projenin odağı | İlgili çağrı belgesindeki toplam destek üst limiti |
|---|---|---|
| 2022.01 | İmalat sanayisi için dijital teknoloji geliştiren yerli KOBİ'lerin ürün ve yazılımları | 2.000.000 TL |
| 2022.02 | İmalatçı KOBİ'lerin üretim ve bağlantılı iş süreçlerinde dijital teknoloji kullanımı | 2.000.000 TL |
| 2022.03 | İmalatçı küçük ve orta ölçekli işletmelerde rekabet ve verimlilik | 1.500.000 TL |
Tablonun kaynakları 2022.01 çağrısı, 2022.02 çağrısı ve 2022.03 çağrısıdır. Tutarlar o çağrıların üst sınırlarıdır; her işletmeye ödenen tutar veya güncel bir destek teklifi değildir.
İlk iki çağrının ayrımı önemlidir. Bir sensör çözümü geliştiren teknoloji şirketi ile bu çözümü üretim hattına uygulayan imalatçı aynı faaliyeti yapmaz. Ürün geliştirme ve ticarileştirme ihtiyacı, teknoloji kullanımıyla sağlanacak üretim iyileşmesinden ayrı kurulmalıdır. Üçüncü çağrı ise verimlilik, ürün kalitesi, katma değerli kapasite ve ölçüm altyapısı gibi başlıkları ele alıyordu.
Gider grubu tavanları neden toplanmaz?
Personel, makine, yazılım ve hizmet için verilen üst sınırlar, her kalemin aynı projede en yüksek tutarda destekleneceği anlamına gelmez. Projenin toplam üst limiti, destek türleri, oranlar ve kurulca uygun görülen giderler birlikte uygulanır. KOSGEB'in program açıklaması bu ilişkiyi açıklar.
Örneğin birkaç gider grubunun tavanlarını toplayarak toplam proje desteği hesaplamak hatalı sonuç verebilir. Bunun yerine her harcamanın destek kapsamı belirlenir; oran, kalem sınırı ve toplam sınır aynı hesapta uygulanır. Eski dosya incelenirken çağrının ilgili sürümü ve kurul kararı ayrıca korunur.
Proje hazırlığında hangi katkılar kalıcıdır?
Başvuruya hazırlık, işletmenin gerçek ihtiyacı ile programın uygun proje konularını eşleştirir. Satın alınacak makinenin adı tek başına proje amacını açıklamaz. Amaç, o makineyle üretimde neyin değişeceğini göstermektir. Bu ayrım KOSGEB'in hazırlık açıklamalarında da yer alır. Programın proje hazırlama açıklamaları.
Bir paketleme hattı yatırımı şu sorularla somutlaşır: Mevcut hat saatte kaç sağlam ürün çıkarıyor? Duruşların nedeni ne? Yeni sistem aynı ürün karmasında ne sağlayacak? Daha fazla üretim satılabilecek mi? İlave bakım, enerji, yazılım ve eğitim gideri ne olacak? Böylece teknik iyileşme ile finansal sonuç arasında izlenebilir bir bağ kurulur.
| Çalışma | Kullanılacak dayanak |
|---|---|
| Mevcut durum | Üretim, duruş, fire ve kalite kayıtları |
| Teknik çözüm | Kapasite hesabı, entegrasyon ihtiyacı ve tedarikçi teknik teklifi |
| Pazar karşılığı | Müşteri talebi, satış miktarı, fiyat ve teslim koşulları |
| Bütçe | Gider miktarı, teknik özellik, fiyat ve kapsam ayrımı |
| Uygulama | Sorumlu ekip, iş sırası, eğitim ve devreye alma planı |
| Finansman | Harcama ve tahsilat tarihleri, öz kaynak, borç ve destek akışları |
Bu tablo genel bir yatırım hazırlığı çerçevesidir; herhangi bir güncel çağrının resmî puanlama cetveli değildir. Belge kapsamı başvurulacak programdan okunur.
Geri ödemeli destek nakit planını nasıl etkiler?
Geri ödemeli destek, alındığı dönemde finansman girişi; ödeme döneminde yükümlülük oluşturur. Hibe ile aynı biçimde işletmede kalan gelir olarak değerlendirilmez. Teminat, vade ve diğer koşullar ilgili düzenlemeye göre modellenir. Örneğin tarihsel 2022.03 çağrısı geri ödemeler için faiz ve komisyon alınmamasını belirtir; bu hüküm bütün destek araçlarına genellenemez. 2022.03 çağrı belgesi.
Yatırım analizinde destekli ve desteksiz senaryo ayrı çalışılır. Destek olmadan yatırımın beklenen getirisi yetersiz kalabilir; uygun bir destek bu sonucu değiştirebilir. Bu durum tek başına faaliyetlerin sürdürülemezliğini göstermez. Satışların işletme giderlerini karşılaması, borçların zamanında ödenebilmesi ve yatırımın beklenen getirisi ayrı değerlendirilir. Destek gecikmesi veya satış düşüşü de nakit planında sınanır.
Sık sorulan sorular
KOBİGEL'e bugün başvurabilir miyim?
KOSGEB'in 2024 faaliyet raporu programın kaldırıldığını kaydeder. Buradaki eski çağrı tarihleriyle yeni başvuru yapılamaz. Bugünkü yatırım için KOSGEB'in destek programları ve ilgili programın başvuru ilanı birlikte incelenir.
Eski çağrı bütçesini başka bir programa aktarabilir miyim?
Teknik ve mali araştırma yeniden kullanılabilir; uygun giderler, oranlar, dönemler ve format yeni programla tekrar eşleştirilir. Fiyatların ve işletme verilerinin güncelliği de kontrol edilir.
Her proje için ayrı fizibilite raporu gerekir mi?
Resmî belge zorunluluğunu başvuru paketi belirler. Fizibilite çalışması ise yatırım kararının pazar, teknik ve finansal dayanaklarını kurar. Projenizin bu hazırlığını değerlendirmek için Progem ile iletişime geçebilirsiniz.